Cinnarizinum a szumy uszne jak działa lek na dolegliwości ucha
Cinnarizinum nie jest potwierdzonym, uniwersalnym lekiem na szumy uszne (tinnitus). Dostępne badania nad cynaryzyną nie wykazały istotnej przewagi nad placebo w izolowanym tinnitus, a wytyczne zalecają przede wszystkim diagnostykę przyczyn i leczenie choroby podstawowej [1][2][3]. Lek może zmniejszać zawroty głowy i inne dolegliwości błędnikowe, więc bywa rozważany, gdy szumy uszne współwystępują z zaburzeniami przedsionkowymi lub chorobą dolegliwości ucha takimi jak choroba Ménière’a [4][5].
Czym jest Cinnarizinum i jak działa?
Cinnarizinum czyli cynaryzyna to lek przeciwhistaminowy o działaniu przeciwwertyginowym. Ogranicza napływ jonów wapnia do komórek zmysłowych układu przedsionkowego, co zmniejsza nadmierną pobudliwość błędnika i może łagodzić zawroty głowy, nudności i oczopląs [5].
Mechanizm blokowania kanałów wapniowych działa głównie na obwodowe struktury przedsionkowe. Tinnitus jest jednak efektem złożonych zjawisk, często z udziałem ośrodkowych mechanizmów przetwarzania dźwięku. Ograniczenie aktywności błędnika nie usuwa wszystkich neuronalnych procesów odpowiedzialnych za szumy uszne [5].
W praktyce klinicznej cynaryzyna jest stosowana przede wszystkim w objawach związanych z zaburzeniami układu przedsionkowego. Może być elementem terapii w chorobie Ménière’a, jednak dotychczasowe prace nad preparatami zawierającymi cynaryzynę koncentrowały się na kontroli zawrotów, a nie na niezależnym, jednoznacznym potwierdzeniu skuteczności w leczeniu izolowanego tinnitus [4][5].
Czym są szumy uszne i dlaczego nie zawsze ustępują po Cinnarizinum?
Szumy uszne to odczuwanie dźwięku bez zewnętrznego źródła akustycznego. Najczęściej mają charakter subiektywny, czyli słyszalny tylko przez pacjenta. Znacznie rzadziej występuje tinnitus obiektywny [1].
Przyczyny obejmują między innymi niedosłuch, ekspozycję na hałas, chorobę Ménière’a, infekcje, działanie leków, zaburzenia stawu skroniowo żuchwowego oraz zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym. Z tego powodu samo zmniejszenie pobudliwości błędnika po cynaryzynie nie musi przełożyć się na wyraźny spadek głośności lub uciążliwości tinnitus [5].
Czy Cinnarizinum pomaga na szumy uszne?
Dane dotyczące cynaryzyny w izolowanym tinnitus są bardzo ograniczone i niskiej jakości. W małym, randomizowanym badaniu 30 osób otrzymywało 25 mg cynaryzyny trzy razy dziennie przez 10 tygodni. Poprawę szumu zgłosiła 1 osoba z 10 leczonych oraz 1 osoba z 20 przyjmujących placebo. Różnica nie była istotna statystycznie, a jakość dowodów oceniono jako bardzo niską [2][3].
Przeglądy i wytyczne nie traktują cynaryzyny jako uniwersalnego leczenia przewlekłych szumów usznych. Priorytetem pozostaje diagnostyka przyczyny, ocena słuchu i ukierunkowane leczenie choroby podstawowej [1]. Cynaryzyna może być rozważana głównie wtedy, gdy tinnitus współwystępuje z zawrotami głowy lub innymi objawami błędnikowymi [2][4][5][3].
Kiedy rozważyć Cinnarizinum przy dolegliwościach ucha?
Rozważenie cynaryzyny ma uzasadnienie przede wszystkim u osób z objawami zaburzeń przedsionkowych takimi jak zawroty głowy, nudności i oczopląs. W chorobie Ménière’a lek ten bywa stosowany objawowo, a badania preparatów złożonych z cynaryzyną i dimenhydrynatem koncentrowały się na kontroli zawrotów. W tych analizach obserwowano zmniejszenie zawrotów, nudności, wymiotów i tinnitus, ale dane te nie dowodzą, że sama cynaryzyna skutecznie leczy izolowane szumy uszne [4][5].
Pilnej konsultacji lekarskiej wymagają nagły jednostronny szum, nagła utrata słuchu, objawy neurologiczne, pulsowanie zgodne z tętnem lub silne zawroty głowy. W takich sytuacjach leczenie empiryczne nie powinno poprzedzać diagnostyki [1].
Jakie są dowody i bezpieczeństwo stosowania?
W przeglądzie bezpieczeństwa obejmującym 7 badań kontrolowanych z udziałem 740 osób 372 pacjentów otrzymywało cynaryzynę, a 368 placebo. Stosowane dawki mieściły się w zakresie 30 do 225 mg na dobę [5]. W jednym opracowaniu częstość nieciężkich działań niepożądanych wynosiła 4,2 procent. Tego wyniku nie należy traktować jako uniwersalnego ryzyka dla każdego pacjenta, ponieważ dotyczy konkretnego zbioru badań [5].
W publikacji dotyczącej połączenia cynaryzyny z dimenhydrynatem 97,5 procent pacjentów w obu grupach oceniło tolerancję leczenia jako bardzo dobrą. Badanie było nakierowane głównie na chorobę Ménière’a i zawroty głowy, nie na izolowany tinnitus [4].
Jakie działania niepożądane i interakcje mogą wystąpić?
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to senność, zmęczenie, dolegliwości żołądkowe i przyrost masy ciała. Przy dłuższym stosowaniu, szczególnie u osób starszych, należy brać pod uwagę ryzyko objawów pozapiramidowych oraz parkinsonizmu [5][6]. Senność może pogarszać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn [5].
Cynaryzyna może nasilać działanie alkoholu, leków uspokajających i innych substancji działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy. Nie należy samodzielnie zwiększać dawki ani łączyć jej z innymi lekami na zawroty głowy bez decyzji lekarza [5].
Jakie dawki Cinnarizinum są opisywane i jak je dobierać?
W piśmiennictwie dla dorosłych spotyka się schemat 25 mg trzy razy dziennie lub 75 mg raz na dobę. Maksymalna dawka dobowa podawana w jednym z przeglądów wynosiła 225 mg. Dobór dawki zależy od konkretnego produktu, wskazania i zaleceń lekarza. Nie powinno się rozpoczynać ani modyfikować terapii bez konsultacji medycznej [5][6].
Co zalecają współczesne wytyczne w przewlekłych szumach usznych?
Wytyczne podkreślają, że podstawą postępowania jest identyfikacja przyczyny i całościowa ocena słuchu, a nie empiryczne stosowanie leków, które nie mają solidnego potwierdzenia w leczeniu tinnitus. Rekomendowane działania obejmują badanie laryngologiczne i audiologiczne, leczenie niedosłuchu, edukację pacjenta, terapię poznawczo behawioralną, aparaty słuchowe przy ubytku słuchu oraz terapię dźwiękiem, zależnie od źródła dolegliwości i nasilenia objawów [1][7].
Cynaryzyna nie jest wskazywana jako uniwersalny, dobrze potwierdzony sposób leczenia przewlekłych szumów usznych. Jej miejsce rozważa się głównie w kontekście współistniejących objawów przedsionkowych [1].
Na czym polega diagnostyka i pierwsze kroki pacjenta?
Ocena obejmuje charakter szumu jednostronny lub obustronny, pulsujący lub niepulsujący, związek z utratą słuchu, nadwrażliwość na dźwięki, obecność zawrotów głowy i uczucia pełności ucha. Wykonuje się badanie otoskopowe i audiometrię, analizuje przyjmowane leki oraz wcześniejszą ekspozycję na hałas. Leczy się wykrytą przyczynę, a przy silnym wpływie na sen, koncentrację i nastrój zaleca się wsparcie psychologiczne lub terapię poznawczo behawioralną. Aparaty słuchowe lub urządzenia wspomagające słyszenie są wskazane przy odpowiednim ubytku słuchu [1].
Podsumowanie
Cinnarizinum łagodzi objawy zaburzeń przedsionkowych i może zmniejszać zawroty głowy, ale nie ma wystarczających dowodów, że skutecznie leczy izolowane szumy uszne [2][5][3]. Aktualne wytyczne stawiają na diagnostykę przyczyn, korekcję niedosłuchu oraz interwencje niefarmakologiczne, a cynaryzynę rozważa się głównie przy współistniejących dolegliwościach błędnikowych [1][4][5][7]. Decyzja o terapii, dawce i czasie stosowania powinna należeć do lekarza z uwzględnieniem profilu bezpieczeństwa, możliwych interakcji i ryzyka objawów pozapiramidowych, zwłaszcza u osób starszych [5][6].
Bibliografia
- https://www.healthquality.va.gov/guidelines/CD/tinnitus/VADoD-CPG-Tinnitus-Full-CPG-2024_Final_508.pdf
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2907768
- https://www.ncbi.nlm
- https://www.tinnitusjournal.com/articles/fixed-combination-of-cinnarizine-and-dimenhydrinate-versus-betahistine-dimesylate-in-the-treatment-of-menieres-disease-a-randomize.pdf
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6841794/
- https://www.bag.admin.ch/dam/en/sd-web/aDJ7cv1lXia1/h0068bhis-hta-protocol.pdf
- https://www.rcot.org/2021/pdf/CPG-Tinnitus03-10-2016.pdf
IndeksLekow.pl to nowy portal, który powstał z myślą o wszystkich poszukujących rzetelnych, praktycznych informacji o lekach i suplementach. Publikujemy przystępne przewodniki, wyjaśniamy działanie substancji czynnych oraz analizujemy skład i bezpieczeństwo stosowania. Naszym celem jest jasne tłumaczenie zawiłości farmakologii, by wspierać świadome decyzje dotyczące zdrowia każdego Czytelnika.